Actueel > In de kijker

Stiptheid van het treinverkeer gaat erop vooruit

  

16/03/2005

plage

In 2004 behaalde het treinverkeer in België een globale stiptheid van 93,2%. Dat resultaat is een duidelijke verbetering in vergelijking met de voorgaande jaren: in 2003 bedroeg het stiptheidscijfer 92,5%. Een trein is stipt als hij hoogstens vijf minuten later dan voorzien zijn eindstation bereikt.

Soms wordt een stiptheidscijfer “met neutralisatie” gehanteerd. Dat betekent dat de vertragingen door investeringswerken of gevallen van overmacht buiten beschouwing worden gelaten. In 2004 bedroeg de stiptheid met neutralisatie 95,7% tegenover 95,3 % in 2003.

Het stiptheidscijfer wordt berekend op basis van alle treinen die met maximum vijf minuten vertraging hun eindbestemming bereiken. Daarvoor worden maandelijks 115.000 tot 120.000 – vooral elektronische - metingen verricht. Elke trein wordt geregistreerd in zijn eindstation, maar er gebeuren ook vele metingen onderweg om zo betrouwbare gegevens te verzamelen.

Seizoensgebonden verschillen

Een algemeen jaarcijfer geeft een globaal beeld van de stiptheid van de treinen. Maar in de loop van ieder jaar schommelen de maandelijkse stiptheidscijfers door seizoensgebonden omstandigheden. Zo lijdt de stiptheid in november en december telkens onder de slechtere weersomstandigheden. Plotse temperatuurverschillen en sterk wisselende luchtvochtigheid veroorzaken dan vaker storingen bij de treinen en de spoorinfrastructuur. Een typisch herfstfenomeen is de bladval die in combinatie met fijne regen een gladde smurrie op de sporen vormt waardoor treinwielen kunnen gaan slippen.

Stipte en minder stipte lijnen

Het hoeft niet te verwonderen dat niet alle spoorlijnen eenzelfde stiptheidsniveau halen. Zo reden de treinen op de lijnen Antwerpen – Brussel en Charleroi – Brussel minder stipt en waren er ook meer vertragingen op de lijn Namen – Brussel tijdens de laatste maanden van 2004. Daar zijn een aantal verklaringen voor.

Op de lijn Antwerpen - Brussel spelen het verminderd aantal perronsporen in Antwerpen-Centraal door de grote vernieuwingswerken het treinverkeer nog steeds parten. Eind 2006 zal het station na afwerking van het niveau –2 over 10 perronsporen beschikken en eind 2007, na afwerking van  het niveau –1 over 14 sporen. 

Andere stoorzenders op deze lijn waren bijvoorbeeld de vertragingen van de Beneluxtreinen uit Nederland, de grote werven op het Nederlandse spoorwegnet en de moderniserings- en onderhoudswerken op de lijn zelf.

Op de lijn Brussel - Charleroi waren er vorig jaar ook vernieuwingswerken aan de sporen die dit jaar nog verder lopen. De motorstellen 96 werden vervangen door nog modernere dubbeldeksrijtuigen. Deze treinen trekken iets minder snel op, en dat had gevolgen voor de stiptheid. Door enkele aanpassingen aan de locomotieven, zal dit euvel worden verholpen.

Op de lijn Brussel - Namen hebben de werkzaamheden in het station van Namen een negatieve invloed op de stiptheid. Het treinverkeer heeft tot het einde van de werken in 2007 minder ruimte dan wenselijk en dat beperkt de mogelijkheden om het verkeer gesmeerd te laten verlopen. Na afloop zal het goederenverkeer dankzij de werken maximaal van het reizigersvervoer gescheiden worden, waardoor de treinen veel stipter zullen kunnen rijden.

Verder werden tussen Namen en Etterbeek en tussen Namen en Marbehan sporen vernieuwd. Tenslotte kampen de locomotieven en motorstellen op deze lijn meer met slippende wielen in de herfst. Dat komt door het specifieke reliëf met steile hellingen en de beboste omgeving.

Tevredenheid bij de klanten

Vier keer per jaar voert het onafhankelijke bureau IPSOS een enquête uit bij de klanten van de NMBS om de kwaliteit van de dienstverlening te evalueren. Uit de peiling van december 2004, bleek dat de klanten de betere stiptheid van het treinverkeer vorig jaar naar waarde weten te schatten, ondanks de dip in november en december. De stiptheid van de treinen kreeg toen een quotering van 7 op 10.

Stiptheid in 2005

De mindere stiptheid van het treinverkeer in de laatste maanden van vorig jaar bleef gelukkig niet duren. In januari en de eerste weken van februari 2005 waren de weergoden het treinverkeer gunstig gezind. Het globale stiptheidscijfer bereikte opnieuw een hoog niveau.